"Springtij is dé gelegenheid om ervaringen, lessen en inzichten uit te wisselen met een gevarieerd en bovenal geëngageerd gezelschap dat in elk geval één ding gemeen heeft: de inzet voor een duurzame samenleving. Een masterplan daarvoor kan nooit van bovenaf worden opgelegd, maar ontstaat doordat alle deelnemers een uniek puzzelstukje in handen hebben, waarmee op Springtij delen van de puzzel kunnen worden gelegd."
Strategieën in een duinpan
“Zeldzame reeks late zomerse dagen”, kopte het KNMI kort na afloop van Springtij2011 in een persbericht. De hitte in Nederland, en ook op Terschelling, eind september, begin oktober 2011, was aangenaam, maar riep ook vragen op: zien we hier een voorbode van klimaatverandering? En zo ja, mogen we dan hopen dat deze altijd zo prettig zal uitpakken? Het antwoord is dat we dat allemaal niet precies kunnen zeggen. Eén warme nazomer zegt nog niets. Het weer varieert, pas als er onder de variaties een trend te ontwaren valt, is dat een aanwijzing dat er wat aan de hand kan zijn. Maar op het moment van schrijven is in de VS een ongekende hittegolf gaande, die nu zelfs klimaatsceptici tot andere gedachten begint te brengen.
Klimaatscepsis - ook daarover hadden we het vorig jaar op Springtij, in de warmte van een duinpan. Dat achter de klimaatscepsis een systeem zit, een strategie, bleek voor menig Springtijger nieuw, en schokkend. Amerikaanse neoliberale denktanks en instituten, zwaar gesponsord door fossiele-industriebelangen, mijnbouw en dergelijke sectoren, hebben de klimaatscepsis tot een politieke en publieke campagne gemaakt, zonder dat we daar erg in hadden. Vilein, zeker, maar tegelijkertijd strategisch gezien buitengewoon knap, zo’n lobby-masterplan.
Dat is in een notendop een reden waarom Springtij zo’n goed initiatief is. Iedere deelnemer is buitengewoon gemotiveerd met verduurzaming aan de slag, in bedrijven, maatschappelijke organisaties, overheden, onderzoek- en adviesbureaus, of op welke wijze dan ook, en iedereen hanteert zijn eigen systemen en strategieën die voor dat doel ongetwijfeld adequaat zijn. Maar hoe elk van die systemen en strategieën optelt tot een masterplan dat de wereldeconomie binnen het vaarwater van de planetary boundaries weet te krijgen (Rockström e.a., 2009) is minder duidelijk. Springtij is dé gelegenheid om ervaringen, lessen en inzichten uit te wisselen met een gevarieerd en bovenal geëngageerd gezelschap dat in elk geval één ding gemeen heeft: de inzet voor een duurzame samenleving. Een masterplan daarvoor kan nooit van bovenaf worden opgelegd, maar ontstaat doordat alle deelnemers een uniek puzzelstukje in handen hebben, waarmee op Springtij delen van de puzzel kunnen worden gelegd. Andere delen blijven open, lang niet alle stukjes zijn beschikbaar. Maar toch ontstaat een beeld: waar moeten de accenten liggen? Welke aanpak werkt het beste? Welke coalities creëren beweging? Wat zijn de belangrijkste barrières en hoe kunnen ze worden opgeruimd? Wie het eiland verlaat, liefst pas na de volle vier dagen maar als het niet anders kan al eerder, kijkt net weer een tikkie anders naar de dagelijkse werkzaamheden dan toen hij of zij voet aan wal zette in de haven van West-Terschelling. Die andere blik, die blijft: je kunt Springtij dan misschien wel verlaten, maar Springtij verlaat jou niet.
Jan Paul van Soest, partner bij De Gemeynt, samenwerkingsverband van adviseurs, denkers en entrepreneurs, http://www.gemeynt.nl/