De vrijplaats vindt plaats op donderdagmiddag om 13.40 uur in de bibliotheek van de Zeevaartschool en verloopt verdiepend, gevarieerd en vlot. Met negen deelnemers en in totaal tien ideeën voor acties, is het een verrassend vruchtbaar gesprek.
Na een kennismakingsrondje, (aanwezig zijn initiatiefnemer Kimo van Dijk, en als deelnemers Bjartur Swart (MWH), Catharena van Zyl (EPEA), Jan Verlaan (Akzo), Niels Jonkers (IVAM), Karen Jonkers (YCoR), Janne van den Akker (Imsa), Peter Blom (Triodos) en hoogleraar Han Lindeboom (Imares) komen we tot een probleemdefinitie, een aantal oplossingen en een brainstorm: ‘Wat doen we morgen?’
In essentie is het probleem dat de delfstof fosfaat opraakt. Bij de huidige prognoses komen we over 25 jaar langs ‘peak-fosfor’. De totale reserves zijn nog goed voor 75-175 jaar. Dat heeft ernstige consequenties voor onze voedselproductie: opbrengsten zullen dalen en bij de toekomstige negen miljard mensen betekent dat honger.
De oplossingen zijn recycling van fosfaat uit menselijke fecaliën en rioolwater, precisielandbouw en het minimaliseren van kunstmest, het benutten van in de bodem opgeslagen fosfaat, een verplichte 5% recyclede fosfor in kunstmest en benutting van de fosforrijkdom in de diepzee, bijvoorbeeld door energieneutrale oppompstations met algenkweek. De fosfor kan uit de algen worden teruggewonnen.
Dat de situatie ernstig is, is nog veel te weinig bekend. Het recyclen van fosfaat stuit op wettelijke verboden. De waterschappen winnen wel fosfor terug, maar binden het met ijzer, wat het onbruikbaar maakt voor de landbouw. Een berekening voor innovatie met een terugverdientermijn van dertig jaar maakt helaas niemand in het bedrijfsleven.
De brainstorm over acties levert de volgende inspirerende ideeën op.
- Het eerste artikel in het SF Nieuws moet over fosfor gaan!
- Organiseer een tour langs voorbeeldprojecten ‘hoe het anders kan, zes in Nederland’.
- Maak een persbericht over de Young Club of Rome die 300.000 kilo fosfaat zoekt als belegging voor de komende jaren.
- Schrijf een brief naar de Libelle of Margriet over dit probleem, om duidelijk te maken dat er meer problemen zijn dan gekrompen wollen kleren.
- Hou een pilot in Zuid-Afrika met de aanleg van een riool dat urine scheidt van faeces. Daar zijn ze nu toch al bezig met afvalwaterproblematiek.
- Organiseer een mini-symposium rond fosfaat.
- Geef elk kind een schooltuin om iets te leren over kringlopen en voedsel.