Bij deze eerste plenaire sessie verwelkomt Wouter van Dieren (IMSA Amsterdam) alle deelnemers op Terschelling. Of “Skylge”, in het Terschellings, wat “rots in de branding” betekent. Toepasselijk, want een rots in de branding hopen wij ook zelf te kunnen zijn in deze woelige tijden. We moeten deze eerste editie van Springtij zien als een proef: is een dergelijk samenkomen waardevol genoeg om er een jaarlijkse traditie van te maken?
Het thema van deze plenaire sessie is de financiële sector. We hebben als duurzaamheidsbeweging te weinig aandacht besteed aan de enorme verstorende effecten die de economische crisis heeft op wat wij willen bereiken. Onze plannen worden nu direct weggezet als te duur, niet rendabel et cetera.
Peter Blom maakt duidelijk dat een crisis niet eendimensionaal is en ook nooit rechtlijnig verloopt. Het gaat mis als de klant uit het oog verloren wordt en de vraag “wie willen we dienen als banken” niet meer wordt gesteld. Wat we zouden moeten doen is niet ons richten op het maximaliseren van winst, maar op het maximaliseren van duurzaamheid. Maar wie moet er in actie komen? De bankier wijst naar het systeem, terwijl de burger, die deel is van het systeem, naar de bankier wijst. Dat is een kringetje waar we uit moeten zien te raken.
Nieuwe begrippen zijn ook nodig, want “duurzaamheid” lijkt een links speeltje te worden. Dingen die het overgrote deel van de burgers echt na aan het hart liggen zijn welvaart, gezondheid en werkgelegenheid. Nieuwe begrippen zouden dan rond die onderwerpen geformuleerd moeten worden. Tenslotte moeten wij allen goed weten dat wij ook deel van het probleem zijn, en dat moeten we zichtbaar maken. Anders kunnen we ook geen gids zijn.
Er volgt een intermezzo van Wind Images. Natuurgeluiden, orgel en stem, prachtig verweven. Een goede manier om ons ontvankelijker te maken voor wat er de komende dagen zal volgen.
Herman Wijffels ontwaart een zeer duale situatie. Terwijl de politiek duurzaamheid ziet als iets wat zo veel mogelijk binnen de perken moet worden gehouden, heeft de duurzaamheidsbeweging aan de basis van de samenleving zo gewonnen dat zij niet meer weg te krijgen is. Ondanks de politieke tegenwind is er geen reden voor te veel pessimisme. We moeten nu de volgende release van alle mogelijkheden in de realiteit brengen. Inzichten, kennis, technologie – kortom: het bewustzijn – ís er al! Momenteel dwingt het monetaire systeem economische groei af. Er is niets tegen groei, maar we zouden de aard van de economische ontwikkeling moeten veranderen, zodat deze niet leidt tot een grotere, maar juist tot een kleinere ecologische voetafdruk. We moeten de commons meewegen in onze beslisingen. Ten slotte moeten we ons als duurzaamheidsbeweging niet alleen bezighouden met het grote – vaak theoretische – plaatje, maar ook met het niveau heel dicht bij onszelf, het “dorpsniveau”. Als we dat overal doen is immers de wereld op orde!