Masterclass 'Energie, van de zon naar de aarde'
De welvaart in de Westerse wereld is direct gekoppeld aan ons energiegebruik. De moderne energievoorziening leidt op korte termijn echter tot mondiale klimaatproblemen. Tegelijkertijd leidt de traditionele energievoorziening van het armste deel van de mensheid, zoals koken met sprokkelhout, tot voortijdige sterfte door luchtvervuiling binnenshuis. Hoe een schone, zekere en betaalbare energievoorziening eruit zou moeten zien, is onderwerp van deze masterclass.
Wim Turkenburg deelt zijn laatste inzichten die hij verkreeg als co-auteur van het Global Energy Assessment. Klimaatscenario’s laten zien dat om met tweederde kans onder de 2 graden Celsius opwarming te blijven, de wereldwijde CO2-uitstoot in 2050 terug moet zijn gebracht brengen naar nul. Daarna zijn negatieve emissies nodig. Om dat te bereiken hebben we volgens hem niet de luxe om technologische mogelijkheden te negeren: CO2-opslag wordt dus noodzakelijk en ook kernenergie zal verder ontwikkeld moeten worden. Vóór de technologische oplossingen in beeld komen, moet fors energie bespaard worden. Volgens Turkenburg, gemiddeld 2 procent per jaar.
Jan Paul van Soest zoomt in op de Nederlandse energievoorziening. Op het Nederlandse speelveld voor energie staat een wipwap met aan de ene kant de fossiele brandstoffen en aan de andere kant de duurzame energie en energiebesparing. Deze wip hangt volledig aan de fossiele kant, niet in de laatste plaats omdat de overheid met zijn volle gewicht aan die kan hangt. Het overheidsbeleid komt er op neer dat af en toe muntje naar boven wordt geworpen waarna verbaasd wordt geconstateerd dat de wip maar niet in beweging komt.
De overheid heeft de energiemarkt geliberaliseerd zonder voldoende randvoorwaarden te stellen, daarom gaat het nu met name bij de ecologische randvoorwaarden mis. De prijs die CO2 op dit moment heeft staat nog mijlenver af van wat nodig is om de toekomstige klimaatkosten te verrekenen, laat staan om de schade aan biodiversiteit te compenseren. Van Soest gelooft dat burgers, bedrijven en kennisinstellingen de overheid moeten omsingelen om tot duurzamere oplossingen te komen.
Dat zoiets nog niet eenvoudig zal worden, blijkt uit de korte discussie die op de lezingen van de sprekers volgt. Deze wordt gedomineerd door de discussie over CO2-opslag. Vanuit de zaal worden twijfels geuit over de noodzaak en wenselijkheid van deze techniek. Andere paden naar een duurzame energievoorziening blijven daardoor onderbelicht, maar kunnen in een vrijplaats nog aan de orde komen.